Mars’ta 4.45 Milyar Yıl Önce Sıcak Su İzleri Keşfedildi

Curtin Üniversitesi ve Lausanne Üniversitesi’nden bilim insanları, Mars’ın antik hidrotermal sistemleri hakkında önemli ipuçları sağlayan yeni bir keşif yaptı.

Tarih: 26 Kasım 2024

Kaynak: Science Daily

Mars’tan gelen ünlü NWA7034 (Black Beauty) meteoritinde bulunan 4.45 milyar yıllık zirkon tanesi üzerinde yapılan analizler, su açısından zengin sıvıların kimyasal izlerini ortaya çıkardı. Bu bulgular, erken Mars döneminde suyun varlığını ve gezegenin yaşanabilirlik potansiyelini anlamada yeni yollar açıyor.
Araştırmanın ortak yazarı, Curtin Üniversitesi Yer ve Gezegen Bilimleri Fakültesi’nden Dr. Aaron Cavosie, keşfin erken Mars döneminde hidrotermal sistemlere ışık tuttuğunu belirtti:
“Nano ölçekli jeokimya kullanarak, 4.45 milyar yıl önce Mars’taki sıcak suyun elementsel kanıtlarını tespit ettik. Bu, Mars’ın en eski kabuğunda suyun varlığını gösteren jeokimyasal işaretler sunuyor.”

Kaynak: NASA

Black Beauty Meteoriti Nedir?
Black Beauty, 2011 yılında Sahra Çölü’nde keşfedilmiş ve resmi adıyla NWA7034 olarak bilinen ünlü bir Mars meteoritidir. Siyah, cam benzeri bir yapıya sahip olması nedeniyle bu ismi almıştır. Black Beauty, içerdiği mineraller ve izotopik yapısı nedeniyle Mars’ın yüzeyinden koparak Dünya’ya ulaşan en önemli meteoritlerden biridir.
Bu meteoritin eşsizliği, Mars yüzeyinde uzun bir dönem boyunca yaşanan jeolojik süreçleri temsil etmesinden gelir. Özellikle, Black Beauty’nin içindeki eski mineraller, gezegenin kabuğunun erken dönemlerinde oluşan su ve magmatik aktiviteler hakkında eşsiz bilgiler sunar.
Araştırma ekibi, bu meteoritin içindeki 4.45 milyar yıllık zirkon tanesini inceleyerek, su açısından zengin sıvıların varlığına dair doğrudan kanıtlar buldu. Zirkon, dayanıklılığı nedeniyle gezegenlerin erken jeolojik tarihini anlamada önemli bir mineral olarak kabul edilir.

Mars’ın Yaşanabilirlik Tarihine Yeni Bir Bakış
Araştırmada, zirkon üzerinde demir, alüminyum, itriyum ve sodyum gibi elementlerin izleri belirlendi. Bu elementlerin, zirkon oluşurken eklenmiş olması, erken Mars magmatik faaliyetleri sırasında suyun mevcut olduğunu gösteriyor.
Dr. Cavosie, erken Pre-Noachian dönemde (yaklaşık 4.1 milyar yıl öncesine kadar), Mars kabuğunun büyük meteor çarpmalarına rağmen su barındırdığını vurguladı. 2022 yılında aynı zirkon tanesi üzerinde yapılan bir çalışmada, zirkonun bir meteor çarpması nedeniyle “şok” yaşadığı da belirlenmişti. Bu durum, Mars’ın erken dönemlerinde zorlu koşullara rağmen suyun varlığını koruyabildiğini gösteriyor.

Çalışmanın Detayları ve Önemi
Curtin Üniversitesi’nden Dr. Cavosie, hidrotermal sistemlerin Dünya’da yaşamın gelişimi için kritik bir rol oynadığını ve benzer süreçlerin Mars’ta da yaşanmış olabileceğini söyledi:
“Hidrotermal sistemler, yaşamın oluşumu için gerekli olan kimyasal bileşenleri ve enerji kaynaklarını sağlar. Bulduğumuz kanıtlar, Mars’ın en eski kabuk oluşum döneminde bu tür sistemlerin var olabileceğini gösteriyor.”
Araştırmanın baş yazarı, şu anda Lausanne Üniversitesi’nde görev yapan Dr. Jack Gillespie, bu zirkonun Mars’tan gelen bilinen tek “şoklanmış” zirkon olduğunu ifade etti. Araştırma, Curtin Üniversitesi, Adelaide Üniversitesi ve İsviçre Ulusal Bilim Vakfı tarafından desteklenmiş olup, sonuçları Science Advances dergisinde yayımlanacak.